Ik heb een coachingsgesprek met Hilde. Ze is theatermaker en wil met mij sparren over een project dat ze wil gaan opzetten. Het is een heel tof plan. Maar al snel komen we er samen achter dat ze wel geld nodig heeft om het uit te kunnen voeren.
Hilde’s gezicht betrekt. “Ik wilde het eigenlijk zonder subsidie doen, maar nu alles zo op een rijtje staat denk ik dat er geen andere optie is”. Bij het uitspreken van het woord subsidie trekt ze een vies gezicht.
“Ik bewonder je zelfstandigheid. Maar wat is er zo erg aan een aanvraag indienen bij een fonds? Heb je het eigenlijk wel eens geprobeerd?” vraag ik haar. Ze begint een heel betoog met allerlei bezwaren en overtuigingen.
Veel daarvan zijn opmerkingen die ze al jaren geleden hoorde van haar docenten op de theaterschool. Hardnekkige vooroordelen die de ronde blijven doen. Ze zijn alleen lang niet altijd waar.
Er zijn behoorlijk wat activiteiten waarvoor je als kunstenaar of creatieve ondernemer subsidie kunt aanvragen. Een aantal ervan beschreef ik eerder in dit artikel.
Omdat ik weet dat veel kunstenaars en creatieven bepaalde ideeën hebben over het aanvragen bij fondsen en subsidies, deel ik graag de grootste misverstanden met jou.
- Fondsen doen hun uiterste best om je aanvraag af te wijzen
Subsidiegevers bestaan om geld uit te delen. Zonder aanvragers hebben ze geen werk. Ze hebben er dus veel belang bij om goede aanvragen te krijgen en zijn over het algemeen altijd bereid om hierover met jou in gesprek te gaan.
- Een subsidiegever gaat zich inhoudelijk met je project bemoeien, dus je verliest je artistieke vrijheid
Fondsen en subsidienten kijken of jouw project binnen hun criteria past. De uitvoering laten ze echter graag aan jou over. Dus zo lang jij je aan het ingediende plan houdt, zullen ze zich niet met de inhoud bemoeien.
- Subsidieprocedures duren heel erg lang
Toegegeven, bij veel fondsen is dat het geval. Maar er zijn tegenwoordig ook steeds meer regelingen die juist heel snel zijn. Bij gemeenten is er soms een “snel-loket” waar je in enkele weken uitsluitsel krijgt over aanvragen voor kleinere bedragen.
De regeling van het SFPK (om 50% subsidie te krijgen op mijn coaching) is ook een goed voorbeeld. Binnen enkele dagen hoor je of je hiervoor in aanmerking kunt komen.
- Je maakt een heel plan “voor niets”
Sommige fondsen en subsidiediensten vragen om een uitvoerig plan bij de aanvraag. Maar dat plan schrijf je niet alleen voor hen. Het vormt een uitstekende basis voor de uitvoering van je project.
Over veel van de onderwerpen die in je plan aan bod komen, moet je in een later stadium sowieso nadenken. Je doet dat dus beslist niet “voor niets”.
Wat zijn jouw ervaringen met het aanvragen van subsidies? Heb je er ervaring mee of ben je er, na verhalen van collega’s, maar nooit aan begonnen? Je reactie is hier welkom.


Ik heb twee heel verschillende ervaringen met subsidiegevers. Als organisator van een kunstproject werd ik met open armen ontvangen en kreeg ik alle hulp bij het aanvragen van de subsidie en werd mijn project ruim beloond. Als individuele kunstenaar was het heel anders. Meestal ontving ik een enkele algemene zin bij een afwijzing, maar ook bij de schaarse toekenningen was het contact met subsidiegevers schaars en afstandelijk.
Als organisator vond ik het veel makkelijker om een subsidie aan te vragen. Ik had afstand tot mijn project, ik kon veel makkelijker verwoorden wat mijn ‘concept’ was, voor wie het werk bedoeld was en waar ik het wilde laten zien dan bij mijn aanvragen als individuele kunstenaar. Ik geef toe, als individuele kunstenaar waren mijn woorden misschien wel vaag, ik schreef naar de eisen van de subsidiegever toe en die konden waarschijnlijk ook wel zien dat ik maar deed alsof. Ik had eigenlijk nog geen idee van het doel, het podium, het publiek en woorden als project en concept passen niet bij mij als kunstenaar. Meestal vraag je een subsidie aan voordat je een ‘project’ gaat uitvoeren en dat vind ik bij het aanvragen van subsidie om eigen werk te maken erg moeilijk. Blijkbaar werk ik niet zo als kunstenaar, hoewel ik als organisator wel zo kan werken.
Dank voor je reactie, Karin. Ik denk dat het een heel leerzame is voor andere kunstenaars, dus fijn dat je dit wilt delen.
De vooroordelen kloppen inderdaad vaak niet. Het is ook helemaal niet erg om een fonds te laten meedenken over de uitwerking van je plannen. Ik ben schrijver en een fonds moet mij niet gaan vertellen wat en hoe ik moet schrijven. Maar mag mij best duidelijk maken dat er een event en een sociale-mediacampagne moeten komen omdat ze willen dat wat ze steunen, ook wel een bereik, moet hebben. Ik wil zelf ook bereik.
Jammer is wel dat hoe groter het fonds (dus hoe groter de mogelijke bijdrage) des te minder ze (meestal) meedenken. Kan ook niet als je 2000 aanvragen per maand krijgt, maar juist als ze € 20.000,- kunnen inbrengen, ben ik veel meer genegen me aan hun belangen aan te passen dan wanneer het om € 1.500,- gaat. Met een groot bedrag ben ik meer geholpen dus daar mag van mij ook meer tegenover staan. Maar dat lukt niet als overleg in de ontwikkelfase niet mogelijk is.
Bedankt voor je reactie Bertram! Het verschilt idd nogal per fonds in hoeverre overleg mogelijk is. Ik heb zelf ook positieve ervaringen op dit geboed met de gemeentelijke subsidies (in Amsterdam en Rotterdam) en met het VSB-fonds.
Mooi wat je zegt, Hein. Ik ben het helemaal met je eens: het is 1 van de middelen. Niet de enige, maar zeker een serieuze optie. Fijn te horen dat het jou goed af gaat!
De hedendaagse kunstenaar moet ondernemend zijn wil je je hoofd boven water kunnen houden. En subsidie aanvragen is een van de tools die je tot je beschikking hebt. Net als fotografie en vormgeving en publiciteit. En als je wen goed plan hebt, dan lukt het. Niet altijd, maar meer dan 50 procent